Filmpje 12: Varroa, de boosdoener.

De Varroa Destructor…..een mijt die me al heel wat kopzorgen heeft bezorgd. Hoe haar in godsnaam bestrijden?
De varroamijt is heel klein, maar wel met het blote oog te zien. Ze nestelt zich zowel op het broed als op volwassen bijen en leeft van hun voedingssappen. Hierdoor worden misvormde bijtjes geboren en verzwakken de volwassen bijen. Nefast voor het bijenvolk. De varroa is één van de belangrijkste oorzaken van de massale bijensterfte.
Hoe de varroa bestrijden (nadat je de honing hebt geoogst, uiteraard) is een zoektocht in wat mag en niet mag. Veel wetten en regels. Maar vooral veel onduidelijkheid. Chemische middelen om de varroa uit te schakelen zijn bij wet verboden. Biochemische middelen, zoals mierenzuur, mogen wel maar enkel op voorschrift van de dierenarts. Het verwijderen van het darrenbroed is ook een optie. Of misschien niet ingrijpen, een schietgebedje doen en hopen dat de varroa niet zal toeslaan.
Eerlijk? In het bestrijden van deze mijt zie ik door de bomen het bos niet.
Voor de jaren ’80 bestond ze niet in ons land. Het moet leuker imkeren zijn geweest.
Dus alle tips, voorstellen en ervaringen zijn meer dan welkom!

9 thoughts on “Filmpje 12: Varroa, de boosdoener.

  1. Theo Van Hoof Beantwoorden

    Beste Britt,
    Varroa jabosoni Oudemans, zoals de mijt in de beginjaren werd genoemd, komt in onze contreien voor sinds ongeveer 1982-1983. Tussen deze tijd en begin 2000 was het perfect imkeren en was er van CCD of Colony Collapse Disorder totaal geen sprake. De behandelingsmethodes die werden aangereikt waren ook voldoende werkzaam om de mijt onder controle te houden. Zelfs als er na de honingoogst enkele duizend mijten vielen hoefde je niet echt te wanhopen. Een voldoende sterke kolonie overleefde de winter wel. Je had toen ook bijen met het DWV syndroom. Toch richtte het geen desastreuze schade aan. 2 behandelingen waren voldoende. 1 direct na de oogst met producten zoals Apistan, Apivar en rond nieuwjaar 1 met Coumaphos (Perizin). Niet dat deze producten onschuldig waren, ze hielpen destijds wel. Spijtig genoeg is er ook iets zoals heel snelle resistentie van de mijt.

    Sinds enkele jaren is het anders. De genoemde producten zijn niet meer toegelaten. Deels door de resistente werking, deels door de te kleine opbrengsten voor de betrokken firma’s. Als imkers zijn we tenslotte een niche markt. Melkzuur, mierenzuur, oxaalzuur, apivar-life, … zijn de alternatieven. 2 behandelingen per jaar zijn spijtig genoeg niet meer voldoende.

    Waar we veel meer last van hebben zijn de neonicotinoïden. Een 3-tal jaar staat er minder maïs in mijn buurt. Ik heb sindsdien ook minder sterfte op het einde van het jaar. Dit jaar houden mijn volken bijzonder goed stand. Hopelijk kom ik nog eens heel goed de winter uit. Een 3-tal kasten weet ik bijna zeker dat ze het moeilijk gaan krijgen. Ze hebben zich onvoldoende ontwikkeld nadat ze einde juni gemaakt zijn.

    Voldoende kasten maken is de enige afdoende remedie. De jonge volken heel actief behandelen is dan mogelijk.

    grts,

    Theo

  2. […] De honingblog heb ik na de reportage overgedragen aan Britt, waarbij ze samen met productiehuis De C... dailybits.be/item/voor-hetzelfde-geld-geld-verdienen-op-het-internet
  3. Frank Beantwoorden

    Mooie kniën!

  4. deijgers karin Beantwoorden

    Hallo Britt,

    gebruikt door mijn schoonvader: 200ccmierenzuur in een druppelflesje. Mierenzuur van 85graden
    dit na slingerseizoen omgekeerd hangen in bijenkast;
    zorg dat er een schoteltje onder staat , om de druppels op te vangen;
    laat de korf of kast 10dagen gerust, zodat het mierenzuur zijn werk kan doen;
    na die dagen is de varoa bestreden

    veel succes.

    grtjs Karin

  5. Hellemans Louis Beantwoorden

    Hey Britt,
    Ik ben Louis, 13 jaar oud, en al vannaf ik klein was had ik een passie te pakken!
    Ik ben beginnende imker, ik heb zelf wel nog geen volkje, maar op mijn school, hebben we kasten ( een zeer rustig volk! ), ik ga dit jaar (2015-2016) op school mijn cursus imker beginnen! Maar ik vraag me af, als je dat mierenzuur in je kast legt, worden dan je bijen ook niet ziek, of sterven ze niet, aangezien dat het een bijtend zuur is, en wij het zelf beter niet inademen! Zou jij dit kunnen beantwoorden? Alvast bedankt! En tot de volgende keer!
    Ps: Wat een SUPER Blog!!

    1. Bart Beantwoorden

      Hoi Louis,
      je hebt een heel terechte vraag hoor. Eigenlijk is het zo dat de bijen wel een beetje last hebben van elke behandeling die we als mensen gebruiken bij het bestrijden van de varroamijt. En met een beetje last bedoel ik dan dat er toch wel enkele tientallen bijen sterven door de behandeling. Van de andere kant moet je je gewoon even de bedenking maken wat je liefste hebt : een honderdtal bijen die sterven door de behandeling, of enkele duizenden of zelfs een gans volk die sterven omdat we niet behandeld hebben. Dan is de keuze wel snel gemaakt natuurlijk. Als je mierenzuur gebruikt, met een flesje dat je boven de latten zet, dan zal je zelfs merken dat de bijen daar gewoon opkruipen. Ze kunnen het dus wel een stuk beter verdragen dan wij. Mierenzuur is vooral heftig voor de imker. Een goede bescherming is dan ook een noodzaak. Als je op zoek bent naar een andere manier van bestrijden, doch in dezelfde categorie, dan is oxaalzuur bedruppelen wel veel minder erg voor de imker en even krachtig tegen de mijten. Mijn voorkeur gaat dan ook uit naar oxaalzuur ipv mierenzuur.
      groeten.

  6. Dylan Elen Beantwoorden

    Beste Britt en andere lezers

    Heel veel – alles is immers wat overdreven – staat of valt met een goede bedrijfsmethode. Uiteraard rijst dan de vraag wat een goede bedrijfsmethode precies inhoudt, want zet bij wijze van spreken 10 imkers samen en je zal merken dat er 10 verschillende bedrijfsmethodes gehanteerd worden; en elk van die methodes is dan ook nog eens de perfectie zelve als je de imkers moet geloven. De beste bedrijfsmethode bestaat volgens mij gewoon niet, want dat is voor iedereen anders. Wel zijn er goede methodes en minder goede 😉

    Als het op varroabestrijding aankomt is een van de goede bedrijfsmethodes die waarin het concept van “zomer broedafname” verwerkt is. Daarbij ontneem je je volken in het begin van de zomer alle broed (de koningin laat je zitten) waardoor je ze onmiddellijk perfect met bv. oxaalzuur kunt behandelen (de honingzolder in dat geval 24 uur van het volk halen weliswaar). Met de afgenomen broedramen (welke je hebt afgenomen met opzittende bijen uiteraard) maak je nieuwe volken – dan laat je een redcel uitlopen of voer je op het gepaste moment een jonge koningin in – welke je dan 24 dagen later eveneens in een gesloten-broedloze situatie kan behandelen met bv. oxaalzuur (indien je geen volken meer wenst bij te maken geef je de bijen van de broedafleggers na hun behandeling gewoon terug aan de stamvolken, maar dan mag je wel niet vergeten van welk volk welke broedaflegger afkomstig is). Ik stel het hier wat verkort en vereenvoudigd voor, maar het is naar mijn ervaring in praktijk een zeer makkelijke én doeltreffende anti-varroastrategie. Google maar eens op “methode Büchler”, daarop zijn praktisch alle methodes van broedafname gebaseerd, want er zijn door imkers natuurlijk weer verschillende varianten van die broedafname ontwikkeld (waaronder bovenstaande).

    Daarnaast speelt ook het product waarmee behandeld wordt een grote rol. Zo ben ik zelf geen voorstander van mierenzuur of eender ander behandelingsproduct dat functioneert op basis van verdamping. Dergelijke producten zullen zeker goed werken in labo-omstandigheden waarbij men de verdampingsfactoren (luchtvochtigheid, temperatuur, luchtventilatie, …) kan idealiseren, maar in een bijenkast die in open veld staat zijn de verdampingsomstandigheden verre van steeds ideaal. Je zal met die producten dus soms zeer goede resultaten halen en soms heel slechte, dat is althans mijn ondervinding ermee. Daarom dat ikzelf het gebruik van oxaalzuur (zomer vernevelen, winter bedruppelen) verkies; hierbij is er tenminste een heel grote zekerheid op contact van het zuur (in voldoende hoge concentratie) met de mijten.

    Tot slot zijn er ook nog andere zaken die in rekening kunnen worden gebracht om de bijensterfte tegen te gaan. Zo toont recent wetenschappelijk onderzoek (MEIXNER, D. ET AL. 2014. Honey bee genotypes and the environment) dat bijenvolken van lokale (inheemse) origine grotere overlevingskansen hebben dan bijenvolken van vreemde origine; dat impliceert dus dat men in België vanuit dat perspectief het best kiest voor de zwarte bij (Apis mellifera mellifera) in plaats van de carnicabij (Apis mellifera carnica) of buckfastbij (Apis mellifera sp.). Bovendien heeft de zwarte bij ook een vroege zomerbroedstop in vergelijking met de andere genoemde bijenrassen, zo hebben de meeste zwarte bijenvolken op dit moment nog amper broed terwijl carnica- en buckfastvolken de laatste jaren sterk geneigd zijn om in het najaar nog enkele maanden (stevig) door te broeden. Dat impliceert dat de varroamijten die de zomerbehandeling overleeft hebben nog ruim voortplantingsmogelijkheden hebben in een carnica- of buckfastvolk, maar niet in een zwart volk.

    Voor wie onze inheemse zwarte bij nog niet kent: http://www.youtube.com/watch?v=wd1f1sZLEoU

    Groeten,
    Dylan

  7. Roger Van Reeth Beantwoorden

    In mijn boek van 1661 “De Verstandige Huys-Houder” staat en Capittel ” Van de siekte der Byen” daarin wordt verwezen naar een boek van Columella

  8. Erik Schroën Beantwoorden

    Hallo Britt,

    Ken je de combi methode varroa bestrijding? Heb ze toegepast en zonder chemicaliën (9 van de 17) volken varroa vrij. http://www.bieenkorf.be/Combimethode-maandblad.doc resterende volken met hyve clean behandeld en alle 17 vrolijk ingewinterd.

    Grtz,

    Erik.

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *